UEFA PRO Cursus 2025-2026

OPDRACHT 7.1
Visie op het analyseren van beleid
en het opbouwen van jouw netwerk

Chris de Graaf
Stageclub: FC Twente | Praktijkbegeleider: John van den Brom
Maart 2026

00 Inleiding

"In oorlog win je niet alleen op het slagveld. Je wint door te weten wie de beslissingen neemt. Waar de macht ligt. Welke krachten op jou inwerken en welke jij kunt beïnvloeden."

Van Spakenburg naar FC Twente

Bij Spakenburg kende ik iedereen. FC Twente is een andere wereld — een middelgroot bedrijf met aandeelhouders, Europese ambities en informele machtsstructuren die nergens op papier staan.

Organisatie-intelligentie

Als hoofdcoach ben je geen uitvoerder. Je bent een leidinggevende in een complexe organisatie. Mijn achtergrond als ondernemer (sales) en mijn studie communicatie zijn daarin een wapen.

Werken "aan" je bedrijf in plaats van "in" je bedrijf — dat principe geldt niet alleen voor de speelwijze. Het geldt net zo voor hoe je opereert in een organisatie.

1.1 Juridische & Bestuurlijke Structuur

FC Twente is geen voetbalclub. FC Twente is een middelgroot bedrijf met voetbal als kernactiviteit.

AandeelhouderAandeelKarakter
Stichting FC Twente '6575,85%Grootste aandeelhouder, stelt RvC aan
Noabers FC Twente B.V.21,71%Investeerdersgroep, redde club in crisisjaren
Ambassadeurs FC Twente B.V.2,44%Oud-spelers en betrokken supporters

Drie dochterondernemingen: Accommodaties (100%) • Stadion (100%) • Academie met Heracles (50%)

"De FC kan maar twee dingen. Dat is mij aanstellen en mij ontslaan." — Dominique Scholten, AD FC Twente

Mijn conclusie

Eén centrale relatie op bestuursniveau: de AD. Ken je AD. Begrijp zijn positie, zorg voor een vast communicatieritme en verras elkaar nooit.

1.2 Organisatiestructuur

Lijn 1 — AD (Dominique Scholten)

Finance & HR, Marketing & Communicatie, Commercie, Operaties, Facilitair, Wedstrijdorganisatie, Voetbalacademie

Lijn 2 — Technisch Directeur

TD huidig: Jan Streuer (tot zomer '26)
TD komend: Erik ten Hag (per feb '26)
+ Gilissen, Boudrie, Doesburg, Van den Brom

Communicatieritme

Voetbal-MT: wekelijks (transfer) / tweewekelijks
AD ↔ trainer: 3-4 formele gesprekken per jaar ← te weinig
TD ↔ trainer: intensiever, maar geen vast ritme

Observaties

Academie onder AD — niet onder TD. Risico: academie leidt andere spelers op dan eerste elftal zoekt.
Dubbele TD-bezetting — twee cruciale relaties parallel opbouwen. Consistent blijven in boodschap.
Informele macht — Wessels, Bruggink (ESPN), Tubantia, RTV Oost. Nergens in organogram, overal voelbaar.
Mijn actie — Zelf initiatief nemen voor maandelijks contact met AD. Wekelijks met voetbal-MT.

1.3 Voetbaltechnisch Beleid

Sportieve ambitie

  • Top 5 Eredivisie, top 2 vrouwen
  • Structureel Europees voetbal
  • Spelers ontdekken → uitblinken → verkopen

Speelwijze

  • 1:4:3:3 met buitenspelers
  • Hoog drukzetten, aanvallend, dominant
  • 70-75% Nederlandse kern

Kernwaarden → Speelidentiteit

AMBITIE

Attractief, dynamisch, eigen kracht, creativiteit, intensiteit, dominant
NOABERSCHAP

Strijdend team, hecht collectief, passie, interactie publiek, energie
TROTS

Betekenis club & regio, verbinding fans, resultaten, spel, gedrag

6 Spelintenties

Opbouw
Van achteruit, druk uitspelen, over de grond
Aanvallen
Dynamisch, loopacties, creativiteit, afronden
Druk zetten
Hoog, samenwerken, durven loslaten
Verdedigen
Collectief, compact, wij bepalen
Omschakelen
Altijd snel, alert, dynamisch
Standaardsituaties
Positieve balans, goed voorbereid

Rolverdeling: Club geeft kaders + spelintenties → Coach vertaalt naar speelwijze

1.3 Selectie, Kenmerken & Spelertypes

Selectiesamenstelling

CategorieLeeftijdAantalRol
Jong talent / Academie17-204-6Toptalent
High potential extern19-236-8Toptalent / Basis
Doorgroei eigen talent24-284-6Keyplayer / Basis
Aankoop routinier29+6-8Squadspeler

7 Kenmerken FC Twente Speler

Robuust Moderne atleet Goede professional Ambitieus Spelintelligent Weerbaar Technisch vaardig

5 Spelertypes

TypeKenmerken
Leiders / kartrekkersVoortouw, aanjagen, spelidee vertalen, norm bepalen
Terug uit de topBoven FCT-niveau gespeeld, hongerig, normbesef
RebellenTegen de stroom in, scherpte, onderscheidend in spel
Soldaten / teamplayersBetrouwbaar, harde werkers, teambelang
Jong / ontwikkelingGrillig, potentie, behoefte aan kaders en sturing
"Onze kracht zit in de cohesie; de verbinding tussen verschillende types."

1.3 Positieprofielen

Filosofie: "One size fits nobody" — kwaliteiten per linie moeten complementair zijn.

PositieKernprofielVoorbeelden
1 KeeperTegenhouden, leiding, opbouw starten, 1.90m+Boschker, Roefs, Verbruggen
3 CentraalBaas 1v1, opbouw onder druk, coachen, 1.85m+Rutten, Grujić, Hancko, Van Dijk
2/5 Vleugel1v1, dreiging final 1/3, over-/underlap, driveOude Kamphuis, Smal, Dest, Kerkez
6 ControleurSpelbepaler opbouw, veroveren, balans, snelle denkerBrama, Clasie, Henderson, Busquets
8 Aanvallend MVSpelmaker, schwung, groot vermogen kleine ruimteTheo Jansen, Taylor, Reijnders, De Bruyne
10 VerbindingSpelbepaler final 1/3, finisher, composure
7/11 BuitenClassic winger óf inside forward, rendement final 1/3Bruggink, Steijn / Elia, Gakpo, Ziyech
9 SpitsMobile striker óf target man, rendement goals/assistsUgalde, Depay / Vennegoor, Weghorst

1.4 De Koers van FC Twente

Resultaat van breed intern proces met 75 betrokkenen. Externe oriëntatie o.a. Athletic Bilbao.

4 Strategische Pijlers

1. Maximaal presteren
Top 5 Eredivisie, top 2 vrouwen, structureel Europa
2. Europa-proof worden
Nieuw Diekman-complex, organisatie professionaliseren
3. Wortelen in (Eu)regio
Talentgebied → Oost-NL. Eerste club met leden/aandeelhouders (Benfica-model)
4. Stadion naar 40.000
Uitbreiding Grolsch Veste. Gastheer Nederlands elftal

Omzetverhoudingen Eredivisie 2023/24

#ClubOmzet (€M)
1Ajax192,1
2PSV192,0
3Feyenoord125,7
4AZ44,0
5FC Twente41,4

Gat met top 3 is enorm. FC Twente moet permanent overpresteren met minder — slimmer werken, niet harder.

1.5 DESTEP & Transformatie 2021→2026

Macro-omgevingsfactoren

FactorImpactAnalyse
Demografisch+700-800k inwoners. Uitbreiding talentgebied naar Oost-NL
Economisch++€62M omzet, €15M winst. Maar deels incidenteel (Europa)
Sociaal+Noaberschap, 30+ supportersverenigingen
Technologisch+Data-samenwerking UT Twente/Saxion. Data zonder context = gevaarlijk
Ecologisch0Milieu-impact stadionuitbreiding
Politiek+Gemeente Enschede als partner (lening + grond)

Transformatie: Van Dinteren (2021) vs. mijn analyse (2026)

Indicator20212026
Begroting€25M€62M
Spelersbudget30-35%Richting 50%
Academiebudget€1,5M€3M (3x)
Cultuur"Angstcultuur", eilandjesKernwaarden doorvertaald
AmbitieTop 10 → plek 4-6Top 5, structureel Europa
AccommodatieBestaand complexNieuw Diekman in aanbouw
Conclusie: Geen zinkend schip — een organisatie in opbouw. De transformatie is het resultaat van bewust beleid en consequente keuzes.

DEEL 2 Krachtenveldanalyse

KrachtenveldTypeImpactPrio
Voetbaltechnische lijnIntern / Formeel++10
CultuurIntern / Informeel++10
Strategie / KoersIntern / Formeel++9
MediaExtern / Informeel++9
FinanciënIntern / Formeel++7
Marketing & BrandingIntern/Extern+7
AcademieIntern / Formeel+6
Fans & SponsorenExtern / Informeel+6

Informele stakeholders

Familie Wessels — emotionele binding, voelbare invloed
Arnold Bruggink — ESPN, publieke opinie
Leon ten Voorne — Tubantia, achterland
Tijmen Wissing — RTV Oost, dagelijks

Je hoeft deze mensen niet te managen. Maar je mag niet door hen worden verrast.

DEEL 3 Conclusies & Aanbevelingen

Algemeen Beleid

1. Communicatieritme
Maandelijks met AD. Wekelijks met voetbal-MT. Geen verrassingen.
2. Informele macht
Bouw relaties met media, supporters, Wessels — vóórdat het crisis is.
3. Financieel begrip
Ken het transferbudget, de salarisstructuur, de transferlogica.
4. Koers uitdragen
Je bent geen passant. Je bent een stakeholder.

Voetbaltechnisch Beleid

1. Geïntegreerd proces
Scouting, performance, medisch — vanuit hetzelfde positieprofiel.
2. Academie-signalen
Speelwijze en gedragsnormen consequent doorvertalen naar jeugd.
3. Data voor ontwikkeling
KPI's per positie als benchmark. "Wat moet je doen om op het niveau van Rice te komen?"
"Waar het kan, help je de club ook bij andere doelen. Je gezicht laten zien." — Dominique Scholten, AD FC Twente

DEEL 4 Huidige vs. Gewenste Rol

Nu: Stagiair

  • Minimaal 2 dagen/week bij FC Twente
  • Trainingen, wedstrijden, gameplan-meetings
  • Gesprekken met Van den Brom, Streuer, Scholten
  • Geen formele beslissingsbevoegdheid
  • Invloed = informeel: vragen, inzichten delen

Doel: Hoofdcoach BVO

  • Eindverantwoordelijk presteren eerste elftal
  • Technische staf aansturen
  • Selectie- en scoutingsbeleid beïnvloeden
  • Bijdragen aan koers: regio, cultuur, academie
  • Media, supporters, stakeholders beheren

Wat moet ik nog ontwikkelen?

Financiële kennis BVO (transferlogica, amortisatie). Grotere staf managen (8-10 mensen vs. 3 bij Spakenburg). Mediadruk op Eredivisie-niveau zelf dragen.

Niet de trainer die elke drie jaar vertrekt. De trainer die de missie snapt, de cultuur draagt en de regio vertegenwoordigt.

DEEL 5 Visie op Beleidsbeïnvloeding

Drie stappen (vanuit sales & communicatie)

📋
Stappenplan
Structureel je doel bereiken
🔄
Feedback
Communicatieritme voor innovatie
🎯
Stakeholders
Betrekken en overtuigen

Vier principes

1. Begrijp de 'why'
Begin bij de identiteit, niet bij de operatie. FC Twente's why: toonaangevend in Twente, relevant in NL, groot in Europa.
2. Formeel + informeel
Beleid wordt formeel vastgesteld maar informeel gevormd. Combineer beide kanalen.
3. Wees concreet
Abstracte visies worden niet uitgevoerd. Zeg wat je wilt, waarom, met data en voorbeelden.
4. Timing is alles
"Weet wanneer je moet zwijgen en wanneer je moet spreken." — John van den Brom

DEEL 6 Netwerk Opbouwen & Onderhouden

Drie principes

Investeer vooraf
Kop koffie zonder agenda. Aanwezig zijn waar het niet hoeft.
Geef meer dan je vraagt
Vertrouwen is de valuta. Kennis delen, doorverbinden.
Selectief & consistent
Tien diepe relaties > honderd namen.

Ritme

FrequentieActie
WekelijksTD: gameplan + week doorspreken. Informeel contact staf & spelers.
MaandelijksAD: hoofdlijnen. Externe ring: trainers, TD's.
Per kwartaalAcademietrainingen. Lokale media (Ten Voorne, Wissing).
JaarlijksFinancieel gesprek met AD.

Kernnetwerk

Ring 1 — Intern

Van den Brom • Streuer • Ten Hag • Doesburg • Gilissen • Scholten

Ring 2 — Extern

Max Huiberts (TD AZ) • Pepijn Lijnders • Michel Vonk (UEFA PRO)

DEEL 7 Evaluatie & Feedback

Interview Dominique Scholten

Het meest waardevolle onderdeel. Eerlijk over structurele tekortkomingen. "Een hoofdcoach moet eigenlijk hoger opgeleid zijn."

Eye-opener: Mijn salesvaardigheden — doorvragen, samenvatten, checken — zijn geen bijzaak. Scholten bevestigde dat veel trainers alleen hun eigen punt willen maken.

Feedback John van den Brom

1. De relatie met de TD is allesbepalend. Als de TD jouw profiel niet kent, krijg je niet de selectie die je nodig hebt.

2. Weet wanneer je moet zwijgen en wanneer je moet spreken. Timing is alles.

Krachtenveldanalyse — les

De informele stakeholders van 2021 (Tubantia, Bruggink) zijn in 2026 dezelfde namen. Vijf jaar, drie directeuren, twee trainers — maar dezelfde informele macht. Formele posities wisselen. Informele macht blijft.

DEEL 8 Reflectie op Eigen Handelen

Communicatie

Ik wacht niet op uitnodiging. Ik neem initiatief. De klant die je niet spreekt, is de klant die je kwijtraakt.

Financieel begrip

Transferbudget, salarisstructuur, transferlogica. Als je niet weet wat het budget is, kun je niet onderhandelen.

Mediarelaties

Relaties bouwen vóórdat het spannend wordt. Het verhaal blijft van mij — of het narratief stuurt mij.

Cultuurrol

Die stopt niet bij de kleedkamer. Van jeugdtrainer tot kaartverkoop — iedereen moet voelen waar we voor staan.

Dat is het verschil tussen een goede voetbalcoach
en een hoofdcoach die een BVO kan leiden.

📚 Bronnenlijst

BronType
Interview Dominique Scholten, AD FC Twente (nov 2025)Primair — interview
Gesprek John van den Brom (feb 2026)Primair — interview
Koers FC Twente (intern document)Intern document
FC Twente Voetbaltechnisch Beleid Concept v2Intern document
FC Twente OrganogramIntern document
FC Twente Juridische StructuurIntern document
Podcast Dominique Scholten (2025-26)Podcast
KNVB Clubbeleidsmodel VC5 (UEFA PRO)Cursusmateriaal
Verheijen & Maric — Analysing Football (2024)Boek
Opdracht 1.1, 4.1, 4.2, 6.1Eigen opdrachten
Van Dinteren — Opdracht 5.1 FC Twente (2021)Referentie
Eigen observaties stage FC Twente (2025-26)Observatie

Chris de Graaf | Stage FC Twente — Eerste Elftal | Seizoen 2025/2026

KNVB Academie UEFA PRO — Opdracht 7.1