Van individuele spelers
Chris de Graaf
WAT moet ik ontwikkelen?
WIE moet ik ontwikkelen?
HOE moet ik ontwikkelen?
Wij ontwikkelen geen gemiddelde spelers in een gemiddeld klimaat.
Wij ontwikkelen specialisten in een extreme context.
Drie overtuigingen over ontwikkeling:
Wat je ziet op het veld begint in het hoofd
95% van handelen is onbewust — Verheijen
Wie je bent, bepaalt wat je doet als het ertoe doet
Niet repareren wat iemand niet is.
Versterken wat iemand al in zich heeft.
12,5% hogere productiviteit bij strengths-based development
Teams die focussen op sterktes zijn 8% productiever
PIT-Profiel
| Dimensie | Score | Betekenis |
|---|---|---|
| Sturen | 5 (hoog) | Duidelijk in richting, bewaakt standaarden |
| Afmaker | 4 (hoog) | Laat zaken niet liggen |
| Impulsief | 5 (hoog) | ⚠️ RISICO: reactief corrigeren |
| Emotiecontrole | 1 (laag) | ⚠️ ONTWIKKELPUNT: emotie functioneel inzetten |
| Veranderaar | 1 (laag) | Houdt van structuur, onderbouwt met data |
Neurologische niveaus — duurzame verandering begint bovenin
Het gesprek als instrument — een reis door het leven van de speler
Waar voel je je op je gemak? Bij wie kun je altijd terecht?
Welke uitdaging heb je overwonnen? Wat heb je geleerd?
Welke gebeurtenissen hebben je gevormd?
Waar droom je van? Waar wil je over 10 jaar zijn?
Wat vind je het allerbelangrijkste in het leven?
Wanneer veranderde alles? Hoe ben je daarmee omgegaan?
"Wat is jouw superpower? In welke situatie moeten we jou zoveel mogelijk krijgen?"
De structuur van mijn ontwikkelingsvisie
Versterk wat werkt, compenseer wat niet werkt
Onverslaanbaar karakter is niet onderhandelbaar
Investeer in B-spelers, bescherm A-spelers
Fouten zijn leermomenten, progressie boven perfectie
Een team is meer dan elf individuen
De speler is verantwoordelijk voor zijn eigen ontwikkeling
Deze pijlers staan niet los van elkaar. Ze vormen een cyclus. Een ecosysteem.
De theorie van de neuslengte voorsprong
→ Exponentieel waardevoller
Federer & Nadal verdienden meer dan nummer 3 t/m 100 samen
→ Nog steeds gemiddeld
Superpower: ruimte aanvallen met aanloop, diepte nemen
Aanpak: Niet trainen op derde man combinaties. Wél meer situaties ontwerpen voor diepte-runs.
Talent is niet te coachen. Inzet wel. 100% geven vraagt mentale discipline.
Je individuele statistieken zijn onbelangrijk als het team verliest.
Jij bent verantwoordelijk voor de consequenties van je keuzes.
Als de topscorer wegkomt met gedrag, is de cultuur nep. Spelers voelen dat.
Classificatie op twee assen: Cultuur × Prestatie
Cultuur ✓ Prestatie ✓
20-30% · Behouden & beschermen
Cultuur ✓ Prestatie ~
40-50% · Investeren (meeste tijd!)
Cultuur ✗ Prestatie ✓
Max 5% · Ultimatum: 6 weken
Cultuur ✗ Prestatie ✗
0% · Direct afscheid
Fixed: "Ik kan dit niet"
Growth: "Ik kan dit nog niet"
• Feedback op gedrag, niet persoon
• Progressie boven perfectie
• Veiligheid om te falen
• Proces boven resultaat
Het gevoel deel uit te maken van iets groters
• Gedeelde doelen (seizoen → week)
• Gedeelde ervaringen
• Leiderschapsgroep bewaakt cultuur
• Rituelen en tradities
De speler is verantwoordelijk voor zijn eigen ontwikkeling
"Wat ging goed? Wat kan beter? Op basis waarvan maakte je die keuze?"
Niet wachten op de trainer. Zelf vragen stellen, extra beelden vragen, extra trainen.
"Ik maakte die keuze. Het werkte niet. Volgende keer doe ik X."
Niet: "De trainer wil dat ik…" Wel: "Ik wil mijn xG-per-90 verhogen van 0.3 naar 0.4"
Deci & Ryan: autonomie is een basisbehoefde voor intrinsieke motivatie
Raymond Verheijen's Handelingstheorie
Ontwerp situaties waarin juist gedrag logisch wordt. Overload per fase.
"Op basis waarvan maak je deze keuze?" Maak het onzichtbare zichtbaar.
Data toont WAT er gebeurde. Niet WAAROM. Data is een vangnet.
Max 3-4 stukjes informatie. Nooit het brein overbelasten.
Zo DICHTBIJ mogelijk, zo VER als nodig
Zo VROEG mogelijk, zo LAAT als nodig
Zo DIRECT mogelijk, zo INDIRECT als nodig
Zo SNEL mogelijk, zo LANGZAAM als nodig
| Gradatie | Beschrijving |
|---|---|
| EXCELLENT | Direct progressie mogelijk, eerste aanname = vooruit richting doel |
| GOOD | Progress condition aanwezig, gezicht naar doel |
| NEUTRAL | Intentie bereikt, geen progress condition, bal behouden |
| NEGATIVE | Balverlies |
SPELER: [Naam]
POSITIE: [Binnen speelwijze 1.1]
ABCD-CATEGORIE: [A/B/C/D]
SUPERPOWER:
Wat: [Concrete vaardigheid]
Situatie: [Wanneer komt dit tot uiting?]
Doel: Van [huidig] naar [gewenst]
ONTWIKKELPUNT: (max 1, alleen als het superpower blokkeert)
INTERVENTIES: Training · Video · Gesprek
MEETPUNTEN: KPI 1 · KPI 2 (meetbaar)
| Periode | Focus | Interventie |
|---|---|---|
| Voorbereiding (wk 1-6) | Fundament leggen | Veel 1-op-1, Landkaart, videoanalyse |
| Competitiestart (wk 7-18) | Superpower versterken | Voetbalvormen op maat, wekelijkse video |
| Winterstop (wk 19-22) | Evaluatie + bijstellen | Tussentijds IOP-gesprek |
| Tweede helft (wk 23-38) | Automatiseren | Minder coaching, meer zelfstandigheid |
| Seizoenseinde (wk 39-42) | Reflectie | Eindgesprek, IOP voor volgend jaar |
Superpower: Ruimte aanvallen met aanloop
Aantal momenten: 47 (vorig jaar: 31) ↑ +52%
Succesratio: 68% (vorig jaar: 54%) ↑ Trend: STIJGEND
Intentie-gradaties:
Excellent: 12 · Good: 24 · Neutral: 8 · Negative: 3
Superpower +20%, succesratio >65%, <10% negative
Speler kan eigen superpower benoemen en herkent flow
Wekelijks data, 6-wekelijks IOP-gesprek
Wat zegt dit over mij als coach?
Wedstrijd tegen Katwijk. Speler maakt fout in 70e minuut. Ik schreeuw: "Wat doe je nou?!"
Wat had ik moeten doen: Stilte. Na de wedstrijd: video bekijken, vragen stellen.
Soms vul ik in wat een B-speler moet leren, in plaats van hem het zelf te laten ontdekken.
Ontwikkelpunt: Langer wachten. Meer vragen stellen. Sturende kracht doseren.
| Pijler | Kernboodschap |
|---|---|
| Superpowers | Versterk wat werkt, compenseer wat niet werkt |
| Cultuur | Onverslaanbaar karakter is niet onderhandelbaar |
| ABCD | Investeer in B-spelers, bescherm A-spelers |
| Groeimindset | Fouten zijn leermomenten, progressie boven perfectie |
| Verbondenheid | Een team is meer dan elf individuen |
| Eigenaarschap | De speler is verantwoordelijk voor zijn eigen ontwikkeling |
En die vraag beantwoord ik elke dag opnieuw.