UEFA PRO Licentie 2025-2026 · Opdracht 2.1

Visie op Training Geven

Van analyse naar gedrag op het veld

Chris de Graaf

Kernboodschap

"Training is het conditioneren van het onbewuste brein."
Raymond Verheijen

75% is onzichtbaar

Communiceren, kiezen wat en kiezen hoe gebeuren grotendeels onbewust.

25% is zichtbaar

Alleen de uitvoering zie je als trainer echt aan de buitenkant.

Dus mijn taak

Voetbalvormen ontwerpen waarin het juiste gedrag automatisch ontstaat.

De Vier Fases van Voetbalhandeling

A, Communiceren
Teamintentie delen
B, Kiezen wat
Individuele intentie
C, Kiezen hoe
PMRS, positie, moment, richting, snelheid
D, Uitvoeren
Gedrag in split second
75%
Onzichtbaar
25%
Zichtbaar

Daarom werken herhaling, herkenning en situaties beter dan lange uitleg.

Zes Stappen, Van Analyse naar Gedrag

1

Analyseer

Wat gebeurde er in de wedstrijd, en waar zat het echte probleem?

2

Formuleer

Vertaal het probleem naar een concrete voetbaluitdaging.

3

Ontwerp

Kies een voetbalvorm die het gewenste gedrag uitlokt.

4

Intensiteit

Train zoals je wilt spelen, met de juiste belasting en weerstand.

5

Herhaal

Automatisme ontstaat door frequente blootstelling aan dezelfde cues.

6

Toets

Gebruik video, data en vragen om zichtbaar te maken wat eerst onzichtbaar was.

Wedstrijdmoment 1, Verdedigen

Fundament van de speelwijze

Verdedigen is niet alleen inzet. Het is gedeelde herkenning van ruimte, drukmoment en duel.

Compact, agressief, helder

Twee hoofdopties

Hoog verdedigen: lokken, loeren en toeslaan.

Laag blok: ruimte voor bal, maar as en diepte beschermen.

Compact maken

Samen ruimte verkleinen rond bal en as.

Drukmoment vinden

Herkennen wanneer doorschuiven echt loont.

Duel en verovering

Na herkenning volgt pas het echte toeslaan.

Voetbalvorm: lijnenspel, zodat spelers leren wanneer ze doorjagen, schermen en compact blijven.

Wedstrijdmoment 2, Veroveren

Na balverovering is de eerste gedachte altijd vooruit.

Eerste bal vooruit

Richting doel, zolang de situatie dat toelaat.

Diepte in de as

Direct lopen in de ongeorganiseerde tegenpartij.

2 tegen 1 uitspelen

Dribbel om te binden, pass om te bevrijden.

Laatste linie sluit aan

Veroveren betekent ook direct weer klaarstaan voor restverdediging.

3-5s
Meest waardevolle venster
40-55%
Doelpunten uit transitie

Voetbalvorm: wave game, zonder resettijd, zodat veroveren meteen omschakelen wordt.

Wedstrijdmoment 3, Aanvallen

Hoogste rendement

Diepte achter de laatste linie

Zo direct mogelijk richting doel zodra de laatste lijn breekt.

Schot na voorzet

Aanvallen vanuit succesvolle zones, met duidelijke bezetting van de box.

Proces

1. Druk lokken

Geduldig van kant naar kant om ruimte open te spelen.

2. Vrije man vinden

Altijd één in de voeten en één met aanloop in de diepte.

3. Versnellen

Zodra de ruimte openligt, meteen door richting goal.

Voetbalvorm: counterpress 11v11, druk lokken, vrije man vinden, dan versnellen.

Wedstrijdmoment 4, Verliezen en Counterpress

Balverlies is geen ramp. Balverlies is een kans. Counterpress is ons grootste wapen.

5 seconden regel

Na balverlies bepalen de eerste seconden of wij terugwinnen of de tegenpartij ontsnapt.

Restverdediging

Altijd georganiseerd blijven, liefst 3 plus 2 achter de bal.

Directe reactie

Geen aarzeling, de dichtstbijzijnde spelers jagen meteen door.

Zo nodig tactische overtreding

Als de counter doorbreekt, stoppen we de aanval slim en bewust.

Aanvallen en balverlies horen dus bij elkaar. De aanval moet al voorbereid zijn op de volgende verovering.

Scenario-training en Belastbaarheid

1-0 voor

Slotfase overleven, doelpunten voorkomen ten koste van alles.

0-1 achter

Gelijkmaken als primaire doelstelling.

Man meer

Overwicht herkennen en verzilveren.

Man minder

Overleven, tijd winnen en counterkansen pakken.

DagBelastingFocus
MaandagHerstelEvaluatie en herstelprikkel
DinsdagZwaarGrote voetbalbelasting
WoensdagRuimteIndividuele accenten en frisse benen
DonderdagTactischScenario's en spelprincipes
VrijdagActivatieHelderheid en scherpte
ZaterdagWedstrijdPresteren

Coachen, Benoemen en Vragen

Ik geloof niet in veel praten. Ik geloof in precies genoeg praten.

Signalen

Kort, duidelijk en herkenbaar. In de wedstrijd volstaat vaak één woord.

Vragen

Wat zag je, waarom koos je dit, waar lag de vrije man?

Video en data

Eerst ervaren, daarna laten zien, dan pas verdiepen.

Taal

Woorden sturen cultuur. Dus helder en direct, maar nooit vernederend.

Miller's Law: maximaal 3 à 4 stukjes informatie tegelijk. Meer is ruis.

Zelfreflectie en Borgingscyclus

Mijn ontwikkelpunt

Kracht: ik voel wat onder de oppervlakte speelt en durf dat te benoemen.

Valkuil: soms wil ik te snel naar de oplossing.

Groei: eerst vertragen, vragen, benoemen, dan sturen.

Borgingscyclus

1. Analyse

2. Keuze van één hoofddoel

3. Ontwerp van de vorm

4. Uitvoering met beperkt coachen

5. Evaluatie met video, vragen en data

6. Individuele vertaling naar speler en staf

Dit is het verschil tussen een mooi verhaal en een werkbaar systeem.

Conclusie

Analyse

Zonder scherpe observatie geen scherpe training.

Voetbalvorm

De vorm moet het gewenste gedrag vanzelf uitlokken.

Herhaling

Automatisme ontstaat door frequente blootstelling.

Coaching

Kort, duidelijk, gericht op herkennen en begrijpen.

"De vraag is niet hoe je talent binnenhaalt.
De vraag is hoe je een omgeving creëert waarin talent groeit."

Training is visie werkelijkheid maken.